Als kerk optrekken met de buurt: dat kan schuren

Verhaal | 13-09-2020Tear

‘We hebben het goed met elkaar als kerk. Als mensen dat leuk vinden, komen ze wel naar ons toe. Zo dacht ik vroeger’, vertelt Tjerk Riemersma, betaald oudste van evangelische gemeente De Rank in Groningen. ‘Maar toen ik ontdekte wat de kerk te bieden heeft aan de samenleving, groeide het verlangen om iets in de buurt te betekenen.’

Leer hoe je een veerkrachtige kerk kunt zijn >> 

Riemersma was student in Groningen toen het geloof opnieuw voor hem ging leven. Samen met zijn vrouw werd hij deel van de Rank. Toen hun drie kinderen naar school gingen, werd hij oudste in de gemeente. ‘Nadat we nog een tweeling hadden gekregen, heb ik gevraagd of de gemeente me vrij wilde zetten voor een dag zodat ik oudste kon blijven.’ Momenteel werkt hij twee dagen per week als betaald oudste bij de gemeente. Tot vorig jaar werkte hij daarnaast als teamleider bij de Albert Heijn op de Groningse Vismarkt. ‘Er werkte veel jeugd bij me in de winkel en er kwamen veel studenten, het was een heel fijne plek.’

Lees ook: Dromen over jouw buurt

Het leven delen

Door het boek Centrumkerk van Tim Keller en de opkomst van organisaties als Nederland Zoekt en Umoja, kreeg Riemersma oog voor de maatschappelijke dimensie van het kerkzijn. ‘Het onderwijs van Jezus viel daardoor voor mij op z’n plek. Ik zag hoe je licht en zout kunt zijn in je omgeving. Het verhaal van Gods koninkrijk van vrede en gerechtigheid is prachtig en belangrijk in deze samenleving waarin zoveel verwijdering, eenzaamheid en behoefte aan zingeving is. De kerk kan gemeenschap en een luisterend oor bieden. Je kunt een praatje maken op straat, met elkaar sporten, iemand die problemen heeft met z’n computer in contact brengen met iemand die er verstand van heeft, enzovoort. Als er een wooncoöperatie is die over de rechten van bewoners in een wijk heen walst, kun je voor hun rechten opstaan. Of als een buurt verpaupert of er steeds minder groen is, kun je een aanjager zijn tot vernieuwing. Zo kan er een sfeer ontstaan in je buurt waarin je echt het leven kunt delen met elkaar.’

Ik hoop dat we in onze gemeente meer oog krijgen voor onze omgeving.

Monnikspij

‘Ik hoop dat we in onze gemeente meer oog krijgen voor onze omgeving. Sinds vorig jaar krijgen we daarin begeleiding via het Umoja-programma, dat kerken helpt om open te gaan staan voor de buurt. Inmiddels hebben we contact gelegd met de buurtwerker, de wijkagent en jeugdwerker en anderen in de wijk waar het kerkgebouw staat. Vorig jaar hebben we samen kerstpakketten in de wijk mogen uitdelen en bij de barbecue van de buurtvereniging mochten we de muziek verzorgen (André van Duin liedjes zingen in monnikspijen) en spelletjes doen met de kinderen. Ook hebben we samen de buurt opgeruimd, en een tafelvoetbaltoernooi georganiseerd samen met de kinderopvang die ons gebouw doordeweeks huurt. De contacten zijn fijn en we weten elkaar nu te vinden.’

Angst

Tot de coronacrisis was er maandelijks een kerkdienst rond Umoja in de Rank, een gemeente met ongeveer honderd leden plus een groep betrokkenen. ‘Tijdens die diensten zitten we met elkaar aan tafel om de onderlinge band te versterken en te oefenen in het in gesprek gaan met elkaar.’

‘De één verheugt zich enorm op deze diensten, anderen zeggen ‘gaat wel’, en nog weer anderen noemen het een ‘polonaise’ en blijven weg. Ze willen liever gewoon naar een preek luisteren dan praten over persoonlijk geloof of maatschappelijke vragen. Of ze zijn bang dat contact met buurtgenoten niet in hun gavenpakket zit, ze geen tijd hebben, of zich dan te veel inlaten met de wereld en hun identiteit verliezen. Toch geloof ik dat als je als kerk relevantie wilt hebben in de maatschappij, je erop uit moet.’

Matzes en suikerbrood

‘Culturele veranderingen hebben veel tijd nodig. We hebben een keer avondmaal gevierd. Er waren ook buurtbewoners en zij konden mee doen. Voor wie in Jezus gelooft, waren er matzes, voor anderen suikerbrood, zodat we samen konden vieren. De aanwezige buurtwerker vond het prachtig. Maar voor veel mensen schuurde het enorm. Samen aan tafel zitten, dat kan echt niet.’

In plaats van te plannen en te organiseren moet je meer opletten om te zien waar je kunt samenwerken.

Dynamischer

‘Voor andere mensen gaat het juist te langzaam. Die zeggen: ‘Kom op, wanneer gaan we nou iets doen?’ Ik dacht zelf ook dat we als kerk vooral moeten organiseren en inspringen op noden. Maar door Umoja heb ik daarin een omslag gemaakt. Het is belangrijk om te kijken wat er al gebeurt in de buurt, wat God al doet, en daarbij aan te sluiten. Dat zorgt voor meer ontspanning, en tegelijk is het dynamischer. In plaats van te plannen en te organiseren moet je meer opletten om te zien waar je kunt samenwerken.’

‘Dat zijn we nu aan het oefenen. Het lastige is dat we een regiokerk zijn. Het voelt onnatuurlijk om in de buurt van de kerk iets te doen terwijl je daar niet woont. Ik hoop dat we steeds meer naar lokale kerken toewerken. En dat dit al helpt om ook steeds meer dingen in de eigen buurt te proberen. Zo heeft een gemeentelid een paar christenen in z’n buurtje verzameld om maandelijks te bidden voor de buurt. Een paar betrokkenen bij de gemeente hebben een buurtbarbecue gehad met buurtbewoners. En een dame die een kerstpakket ontving, kookte daarvan een maaltijd voor de zes huishoudens in haar blok. Mooi hoe er zo verbinding ontstaat. Dat zijn kleine sprankels die hopelijk verder inspireren. En natuurlijk doet het me zelf ook goed om met mijn buurman te praten. Als je verbinding hebt met je omgeving, kom je tot je recht.’

Tekst: Marry Schoemaker
 

Kwartiermakers

Sinds dit jaar werkt Tjerk Riemersma ook bij Kwartiermakers, een Groningse stichting die werkt aan sociale gerechtigheid door burgerinitiatieven met maatschappelijke impact te faciliteren. Hij was eerder al betrokken bij Evangelisch contact Groningen waarin voorgangers in Groningen elkaar ontmoetten, en Missie050 waarin kerken en (christelijke) organisaties samenwerken om in wijken mensen met elkaar te verbinden. 'Vorig jaar konden we samen 500 kerkstpakketten uitdelen in de stad. Studentenverenigingen Vindicat, Navigators, Ichtus en anderen hebben daarin financieel en organisatorisch enorm geholpen. Christelijk en niet-christelijk gingen hand in hand, dat was zo mooi.'

Zwerfvuil

Zwerfvuil prikken: een klein tekentje van Gods nieuwe wereld

Blog | 18-09-2020 | Tear
Toen Herman met een groep mensen uit de kerk het zwerfvuil wilde aanpakken in zijn straat, liep dat anders dan verwacht..

Ruth Lagemann: ‘Onze wereld heeft meer mensen van verzoening nodig’

Verhaal | 18-09-2020 | Tear
Ruth Lagemann mensen van allerlei verschillende achtergronden met elkaar te verzoenen. Haar geheim? Stilte. Ruth: ‘Het gaat erom dat je God uitnodigt in die stilte en zegt: ‘...

Veiligekerk.nl vergroot slagkracht tegen seksueel misbruik in de kerk

Nieuws | 17-09-2020 | Tear
Kerkelijke meldpunten, koepels en christelijke hulp- en onderwijsorganisaties lanceren vandaag het online platform Veiligekerk.nl.

6 dingen die je moet weten over avocado’s

Verhaal | 16-09-2020 | Tear
De avocado is razend populair, maar wat weet jij eigenlijk van deze vrucht? Tear zet zes feitjes voor je op een rij.
Foto: Lina Trochez

Hoe breng jij hoop in de wijk?

Nieuws | 15-09-2020 | Tear
Hoe word je een veerkrachtige kerk? Volg onze gratis workshops!
Foto: Helen Manson

De Rohingya-crisis: drie jaar leven in benauwde en overvolle kampen

Verhaal | 14-09-2020 | Tear
​In augustus 2017 ontvluchtten honderdduizenden Rohingya het geweld in Myanmar. Drie jaar later leven veel van hen nog steeds in vluchtelingenkampen in Bangladesh en overleven ze...