Susie kreeg in Oeganda nieuwe inzichten: ‘Kijk naar wat je hebt’

Verhaal | 30-09-2019Annemarie van den Berg

Maatschappelijke betrokkenheid is voor de Nederlandse pastor Susie Nyarko vanzelfsprekend. Zo is ze actief in het vrouwenwerk en het kerkkoor. Daarnaast ondersteunt ze arme alleenstaande moeders in haar land van herkomst: Ghana. Toch zorgde de voorgangersreis naar Oeganda voor een complete ‘mindshift’: ‘Leef niet vanuit afhankelijkheid, maar leer te gebruiken wat je wél hebt.’ 

‘Al op de eerste dag werd ik enorm geraakt door de boodschap van de lokale bisschop’, vertelt Susie enkele weken nadat ze weer thuis is van een indrukwekkende reis naar Oeganda. 'Hij zei dat je als kerk geroepen bent om zout en licht te zijn. Met andere woorden: je bent er als kerk niet voor je eigen agenda. Je bent er om de gemeenschap te dienen. Wat dat betekent in de praktijk, zag ik in een van de dorpen die we bezochten. 

Je bent er als kerk niet voor je eigen agenda. Je bent er om de gemeenschap te dienen.

In dat dorp vertelden ze ons dat er een tijdje terug plotseling mensen stierven, zonder dat ze wisten wat er aan de hand was. Het bleek aids te zijn. De lokale kerken (katholiek, anglicaans en pinkster) kwamen daarop bij elkaar om te overleggen wat ze konden doen. Ze besloten als kerken hun krachten te bundelen en samen te werken. Dit leidde er uiteindelijk toe dat er een mobiele kliniek in het dorp kwam om mensen te onderzoeken en te behandelen. Als kerk alleen was dat nooit gelukt.’ 

Kijken naar wat je hebt 

Ook ontdekte Susie dat het dienen van een gemeenschap alles te maken heeft met mensen leren om op een andere manier te denken. ‘Zo was er een groepje vrouwen dat bij elkaar kwam voor bijbelstudie. Na afloop van een bijbelstudie over Elia en de weduwe van Sarefat (1 Koningen 17), stelden de vrouwen elkaar de vraag: "Wat heb jij?" De ene vrouw had wel een kip, de andere had er twee. Zo bracht iedereen wat in, en ontstond er een kleine kippenfarm.

Deze kleine farm levert nu geld op, wat de vrouwen weer nieuwe kansen geeft.’ Hetzelfde principe kwam ook naar voren uit een verhaal dat een hoofdmeester uit het dorp vertelde. Susie: 'Hij vertelde dat sommige ouders hun kinderen niet naar school kunnen laten gaan, omdat ze het schoolgeld niet kunnen betalen. Maar een moeder bedacht dat ze wel bakstenen kon maken voor de school. Door te kijken naar wat ze wel had, zorgde ze ervoor dat haar kinderen toch onderwijs kregen.’ 

Niet leven vanuit afhankelijkheid 

Die boodschap raakte Susie erg. ‘Ik ben zelf Afrikaans. Ik ken de afhankelijkheid, de mentaliteit van je hand ophouden, die er maar al te vaak is. Het spreekt me enorm aan om te zien wat het met mensen doet, wanneer ze niet leven vanuit afhankelijkheid, maar ontdekken wat ze wèl hebben. Want ook al heb je weinig, als je vastbesloten bent om datgene te gebruiken, zal God het zegenen.’ 

De situatie in Nederland is natuurlijk anders dan in Oeganda. Mensen zijn hier meer op zichzelf.

Het is ook confronterend, erkent Susie. ‘Vanuit de stichting waar ik bij betrokken ben, sturen wij geregeld hulpgoederen naar alleenstaande moeders in Ghana. Maar zodra er een zending is geweest, krijgen we meteen de reactie: “We hebben dit nog nodig. Stuur ons meer!” Dat staat haaks op wat ik in Oeganda heb gezien.’ 

 

Hoe kunnen we als kerk tot zegen zijn? 

Sinds ze weer terug in Nederland is, heeft Susie niet stilgezeten. ‘Ik heb al met de voorganger van onze kerk gesproken. Onze kerk staat middenin de Amsterdamse wijk Holendrecht, dus hoe kunnen we als kerk tot zegen zijn? We denken erover om de huiswerk- en muziekklassen nieuw leven in te blazen.’ Ze bevindt zich nu in wat ze noemt een ‘biddende zoektocht’.

‘Ook heb ik met pastor Moses Alagbe gesproken om met alle andere pastors uit onze gemeenschap, die naar Oeganda zijn geweest, samen te komen en te brainstormen over wat wij verder kunnen doen. De situatie in Nederland is natuurlijk anders dan in Oeganda. Mensen zijn hier meer op zichzelf. Ze houden je al snel op afstand omdat je iemand ‘van de kerk’ bent. Dus het is een uitdaging om te zoeken naar manieren waarop je je met hen kunt verbinden.’ 

We zijn vaak zo blind 

Susie voelt zich bevoorrecht dat ze via deze voorgangersreis van Tear zoveel nieuwe inzichten mocht opdoen. ‘Wat ik heel mooi vind, is dat Tear de nederigheid heeft om te willen leren van de kerk in Oeganda. En dat Tear, via mensen zoals ik, die kennis weer verder verspreidt in Nederland.’ Al tijdens de reis begon Susie na te denken over de vraag: Wat heb ik? ‘We zijn vaak zo blind voor wat we hebben. We negeren zo vaak onze middelen en mogelijkheden. Maar deze mensen, die letterlijk veel minder hebben dan wij, zijn in staat om te kijken naar wat ze wèl hebben. Een kip of een baksteen kan genoeg zijn om een positieve verandering teweeg te brengen.’ 

Foto: Iris Zwart.

Susie Nyarko was deelnemer aan de voorgangersreis van Tear naar Oeganda in 2019. Ze werkt als pastor voor Woman of Purpose en is kerkelijk betrokken bij de Perez Chapel in de wijk Holendrecht in Amsterdam. Haar verhaal verscheen ook in ons magazine in 2019. Meer inspirerende verhalen lezen? Vraag het magazine hier aan!